Mezoamerykański Model Kosmosu

Według azteckiej kosmologii, nad centralnie położoną ziemię piętrzą się kolejne nieba trzynaście, dwanaście lub dziewięć, oznaczane w kodeksach paskami w trzech kolorach – czerwonym, żółtym i niebieskim, na których a czasem pod nimi widnieją symbole gwiazd i mieszkających tam bóstw. Podziemie jest także złożone z pięter lub rejonów. najwyższy poziom kosmosu stanowi omeyocan czasem umieszczany jest nad nim jeszcze – tamoanchan, najniższy – itzmictlan apochcalocan mictlan
Pewne obszary kosmosu odgrywające w mitologii azteckiej ważną rolę są związane z określonymi stronami świata aztekowie wyróżniali pięć stron, jako piątą- centrum, które kojarzy się ponadto z różnymi barwami, bóstwami i drzewami drzewo na wschodzie owocuje drogimi, niebiesko-zielonymi kamieniami, będącymi symbolem życiodajnej wody, na północy jest ono kolczaste, pomalowane w połowie na zielono, w połowie na niebiesko, na zachodzie kwitnie jak kukurydza, a na południu ma czerwone kolce.
Niebo słońca, in ichan tonatiuh ilnuicac, ma wyraźnie wyróżnione części – wschodnią i zachodnią. na zachodzie znajduje się też cin-calco, na północy – mictlan, a ze wschodem bywa zwykle kojarzony tlalocan. we wspomnianych zaświatach przebywają nie tylko bóstwa, ale także zmarli ludzie. specjalny rodzaj krain mitycznych stanowią miejsca ważnych zdarzeń, np. tzw. miejsca pochodzenia aztlan, tamoanchan, chicomoztoc, colhuacan czy huehuetlapallan. za szczególnie interesujący przypadek, należący do tej kategorii można uznać – przyjąwszy za słuszną określoną interpretację – tlapallan miejsce czerwonego, dokąd zmierzał ce acatl topiltzin quetzalcoatl po opuszczeniu tolteckiej metropolii tollan dziś: tulą, i gdzie – według jednej z wersji opowieści o jego odejściu – ów toltecki król-kapłan miał wstąpić w ogień, a następnie pojawić się na niebie jako gwiazda zaranna.
Zarówno ta, jak i pozostałe wersje wspomnianej legendy pozwalają tlapallan kojarzyć z jakimś krajem na wschodnim krańcu azteckiego świata u azteków czerwień jest przede wszystkim kolorem wschodu, tj. nad zatoką meksykańską, na terenie obecnego stanu veracruz lub na położonym jeszcze dalej na wschód północnym jukatanie. ponadto w grę wchodzi jeszcze huehuetlapallan stary tlapallan, legendarne miejsce pochodzenia tolteków, które mieli oni opuścić przed założeniem tollan. jednakże, zdaniem niektórych badaczy, w przypadku odejścia quetzalcoatla nie chodzi o realne miejsce na ziemi; właściwa, pełna, udokumentowana zresztą źródłowo nazwa celu jego podróży brzmi tlillan tlapallan miejsce czarnego i czerwonego, co należy rozumieć: miejsce malowanych kodeksów i zawartej w nich wiedzy, czyli sfera myśli, mądrości, refleksji nad sprawami wyższej natury lub – w skrajnie idealistycznej interpretacji, czyniącej z quetzalcoatla twórcę najwyższych wartości duchowych dawnego meksyku – sfera czystego ducha, przeciwstawionego materii.

Majańskie koncepcje kosmosu są bardzo zróżnicowane. niebo, rysowane w kodeksach w formie pasa podzielonego na segmenty, z których każdy zawiera symbol gwiazdy, konstelacji lub planety, może mieć kształt olbrzymiego domu, zbudowanego np. – jak w wyobrażeniu majów jukatańskich – z iguan, albo składać się ze stref, najczęściej trzynastu, ułożonych warstwowo lub tworzących sześciostopniową piramidę na każdym poziomie dwa stopnie z platformą trzynasty stopień na siódmym, najwyższym poziomie. pod zasadniczo ludzkim światem – ziemią, znajduje się najczęściej dziewięć podziemnych pięter lub regionów.
Każdemu niebiańskiemu stopniowi przypisany jest jeden z oxlahuntiku trzynastu bogów, którym pod ziemią odpowiadają blontiku dziewięciu bogów, porywacze niebiańskiego węża symbolu wód, płodności, kosmicznej zasady życia. zarówno w niebie, podtrzymywanym przez czterech bogów zwanych bacabami, jak i w podziemiu przebywa wiele istot nadludzkich; dobre mieszkają zazwyczaj w wyższych rejonach kosmosu, złe – w niższych. tak, jak przed wiekami, współcześni majowie na jukatanie wierzą, że na różnych piętrach nieba mają swe siedziby bóstwa troszczące się o dobro człowieka, tj. przede wszystkim o urodzaj, np. odpowiadający azteckim tlalokom tlalocan chakowie, którzy leją wodę deszczową ze wszystkich czterech stron świata, oznaczonych różnymi kolorami. ale majowie tzotził ze stanu chiapas meksyk sa innego zdania; trzynastu niebiańskich bogów, przybierających postacie zwierzat, takich jak jaguar czy jastrzab, to złe istoty.

W krainach śmierci, których lokalizacja nie zawsze jest jasno określona, zmarłym wiedzie się dobrze albo częściej źle, jak w mitnalu majów jukatańskich czy w xibalba majów quiche, którym u tzotzilów odpowiada olontuc. wszystkie zaświaty – szerzej: poziomy kosmosu – łączy axis mundi w postaci ogromnego drzewa yaxche ceiba pentandra, nazywanego wielką matkę seibę. jego korzenie sięgają podziemia, a konary – poszczególnych stopni nieba. niektórzy współcześni majowie wierzą, że po korzeniach owej seiby ich przodkowie wspinają się, a następnie po pniu i konarach wchodzą do najwyższego nieba.

Więcej: rozmowy.all.pl

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii . i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Mezoamerykański Model Kosmosu

  1. baban pisze:

    ciekawa stronka o św geometrii naprawdę warto zajrzec http://earthacupuncture.info/sacred_geometry.htm

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.